İnsanın hayal gücünü besleyen unutulmaz hikâye anlatımı, keyif veren ikonik karakterleri, çekildiği her dönemde çığır açan görsel efektleri ve kült haline gelmiş, hafızalara kazınan müzikleriyle sinema tarihine damga vuran Star Wars efsanesinin çekim sırası olarak üçüncü, hikaye kurgusu açısındansa altıncısı olan ‘Return of the Jedi’ filmini, Şef Timothy Henty yönetimindeki İstanbul Film Orkestrası eşliğinde tekrar izledim.
Okuyucularım hatırlayacaktır. Yüzüklerin Efendisi serisinin ikinci filmi “İki Kule”yi geçen sene bu şekilde izlemiş ve deneyimlerimi https://serhansuzer.com/tr/sinemanin-canli-performansla-muhtesem-bulusmasi/ linkindeki yazımda kaleme almıştım.
Bu sene yine benzer bir zaman diliminde, 3 Mayıs tarihinde Star Wars dünyasının müziklerini besteleyen, En İyi Orijinal Müzik dalında Akademi Ödüllü efsane besteci John Williams’ın eserlerini, filmle senkronize bir canlı senfonik orkestra performansıyla Volkswagen Arena’da bir kez daha seyretmenin keyfini çıkardım. Sinema perdesinde galaksiler arası mücadele sürerken, orkestranın canlı performansı muhteşemdi.
Film hakkında
Filmle ilgili daha fazla bilgi vermek gerekirse; Yıldız Savaşları: Bölüm VI – Jedi’ın Dönüşü (Özgün adı: Star Wars Episode VI – Return of the Jedi), George Lucas ve Lawrence Kasdan tarafından yazılan ve Richard Marquand tarafından yönetilen 1983 yapımı bir Amerikan epik uzay operası filmidir. İmparator’un (1980) devamı olan film, orijinal Yıldız Savaşları üçlemesinin sonuncusu ve “Skywalker Saga”nın altıncı kronolojik filmidir. Filmin başrollerinde Mark Hamill, Harrison Ford, Carrie Fisher, Billy Dee Williams, Anthony Daniels, David Prowse, Kenny Baker, Peter Mayhew ve Frank Oz yer almaktadır.
Film, 25 Mayıs 1983’te sinemalarda gösterime girdi. İlk gösteriminde dünya çapında 374 milyon dolar hasılat elde ederek 1983 yılının en çok hasılat yapan filmi oldu. Film, eleştirmenler tarafından iyi karşılandı; oyuncuların performanslarından, John Williams’ın müziğinden, özel efektler ve aksiyon sahnelerinden övgüyle söz edildi. On yıllar boyunca filmin çeşitli yeniden gösterimleri ve revizyonları yapıldı ve toplam hasılatı 482 milyon dolara ulaştı. Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kütüphanesi, filmi 2021 yılında Ulusal Film Arşivi’nde muhafaza edilmek üzere seçti. Bunu 1999 ile 2005 yılları arasında gösterime giren bir ön üçleme ve 2015 ile 2019 yılları arasında gösterime giren bir devam üçlemesi izledi. (Kaynak: Wikipedia)
Şimdi gelelim filmin konusuna. Star Wars: Return of the Jedi, Asi İttifakı’nın ikinci Ölüm Yıldızı’nı yok etme çabasını ve Luke Skywalker’ın babası Darth Vader’ı karanlık taraftan kurtarma mücadelesini konu alır. Galaksinin kaderi, İmparatorluğun yenilmesi ve Jedi düzeninin yeniden doğması için verilen bu son savaşta belirlenir. (Kaynak: IMDb)
Han Solo’nun Kurtarılması
Film, Luke Skywalker ve arkadaşlarının, dondurularak Jabba the Hutt’a teslim edilen Han Solo’yu Tatooine’de kurtarma operasyonuyla başlar. Uzun ve tehlikeli çatışmaların ardından arkadaşlarını Jabba’nın pençesinden kurtarmayı başarırlar ve tekrar bir araya gelirler. (Kaynak: Bilimkurgu Kulübü)
Hazırlık ve yeni savaş
İmparatorluk, galaksiyi kontrol etmek için eskisinden daha güçlü bir Ölüm Yıldızı inşa etmektedir. Luke, Yoda’nın yanına dönerek eğitimini tamamlar ve Jedi Şövalyesi unvanını alır. Burada aynı zamanda Prenses Leia’nın ikiz kız kardeşi olduğunu ve Darth Vader’ın (Anakin Skywalker) babası olduğunu öğrenir. İsyancılar, savunma kalkanı Endor’un orman uydusundan kontrol edilen bu ölümcül istasyonu yok etmek için yerel halk olan Ewoklar ile ittifak kurarlar. (Kaynak: Sinemalar)
Son yüzleşme
Luke, babasında hala iyilik olduğuna inanarak kendini İmparator Palpatine’e ve Darth Vader’a teslim eder. Ölüm Yıldızı’nda gerçekleşen bu epik çatışmada İmparator, Luke’u karanlık tarafa çekmeye çalışır. Luke direnmeye çalışsa da babasıyla kılıç dövüşüne girmek zorunda kalır. Çaresiz kalan Darth Vader, oğlu ile İmparator arasında bir seçim yapmak zorunda kalır ve oğlunu korumak için İmparator’u öldürür. (Kaynak: IMDb)
Galaksinin Özgürlüğü
İmparator’un ölümüyle karanlık taraf yenilgiye uğrar ve Asi filosu ikinci Ölüm Yıldızı’nı yok etmeyi başarır. Son sahnede Luke babasının cenazesini yakar; Anakin Skywalker’ın aydınlık tarafa dönmesiyle birlikte Galaksi’ye barış geri gelir ve kahramanlarımız zaferi kutlar. (Kaynak: Wookieepedia)
Filmi büyük bir keyifle seyrettiğim o günden bazı aklımda kalanları da sizlerle paylaşayım.
Daha önceki tecrübelerim uyarınca filmin gösteriminden 2 saat önce orada olduk. Oldukça kalabalık bir kitlenin benzer zaman diliminde büyük bir sıra oluşturacağını düşünerek erken gitmemiz iyi oldu. Aracımızı bu sefer rahat park edebildik. 1 saat kala bir şeyler atıştırdıktan sonra çok fazla sıra oluşmadan filme girmeyi başardık.
Salondaki yerimiz gayet iyiydi. Yüzüklerin Efendisi filmine göre daha az bir kalabalık olması beni şaşırttı. Ancak bu kitle önceki filme göre çok daha ateşliydi. Star Wars’un hemen hemen bütün karakterlerinin kostümlerini gördüm. Oldukça eğlenceliydi. Hatta dayanamayıp gerçek adının Osman olduğunu öğrendiğim Darth Wader’la resim çektik.
Senfoni orkestrası oldukça başarılıydı. Filmdeki John Williams’ın bestelediği bütün parçaları arka arkaya çaldılar. Star Wars gibi efsane film müzikleri olan parçaları canlı dinlemek şahsen tüylerimi diken diken etti. Olması gerektiği gibi orijinal diliyle ve Türkçe altyazılı olarak filmin tamamı gösterildi. Canlı orkestra, 150 dakika süren film boyunca eşlik etti.
Bir galaksiyi inşa eden notalar
Bazı film serileri vardır; onları yalnızca hikâyeleriyle değil, hissettirdikleri duygularla hatırlarız. Star Wars da bunlardan biri. Ancak Star Wars’u Star Wars yapan şey sadece karakterleri, uzay savaşları ya da görsel dünyası değildir. Bu evrenin görünmeyen ama en güçlü kahramanlarından biri müziktir.
1977 yılında ilk filmin vizyona girmesiyle birlikte John Williams’ın bestelediği müzikler, sinema tarihinin en tanınan eserleri arasına girdi. Bugün Darth Vader’ın yürüyüşünü, Luke Skywalker’ın umut dolu bakışlarını ya da galaksiler arası yolculukları düşünürken zihnimizde canlanan şeylerin önemli bir kısmı aslında Williams’ın notalarıdır. Hatta çoğu zaman müzikler, sahnelerin kendisinden daha uzun süre hafızamızda kalır.
Geçtiğimiz günlerde katıldığım Star Wars Senfoni Orkestrası konseri, bu gerçeği bir kez daha hatırlattı bana. Filmleri yıllardır biliyor olmama rağmen, bu eserleri canlı olarak dinlemek bambaşka bir deneyimdi. Çünkü bir film izlerken müzik çoğu zaman hikâyenin içinde eriyip gider. Senfoni orkestrası sahneye çıktığında ise tüm dikkatiniz müziğe yöneliyor ve aslında ne kadar büyük bir sanat eserinin yıllardır filmlerin arkasında gölgede kaldığını fark ediyorsunuz.
Evrende yolculuk gibi bir konser
İlk notalar duyulduğu anda salondaki atmosfer değişmeye başladı. Daha önce yüzlerce kez duyduğum melodiler, onlarca müzisyenin canlı performansıyla çok daha güçlü bir anlam kazandı. Özellikle yaylıların yarattığı gerilim, bakır piyanonun ihtişamı ve enerjisi, Star Wars evreninin duygusal derinliğini hissettirdi.
Bir noktadan sonra konseri dinlediğinizi unutuyorsunuz. Kendinizi bir konser salonunda değil, galaksinin farklı köşelerinde yolculuk yapıyormuş gibi hissediyorsunuz. Müzik, sizi çocukluğunuza götürüyor; ilk kez izlediğiniz sahneleri, duyduğunuz heyecanı ve kurduğunuz hayalleri yeniden hatırlatıyor.
Belki de bu yüzden film müzikleri, sinema sanatının en güçlü unsurlarından biri. Görüntüler zamanla değişebilir, teknolojiler gelişebilir, efektler eskimeye başlayabilir. Ancak iyi bir beste onlarca yıl sonra bile aynı duyguyu yaratmayı başarır. Star Wars’un müzikleri de tam olarak bunu yapıyor. Aradan geçen neredeyse yarım yüzyıla rağmen hâlâ ilk günkü heyecanı taşıyor.
Konserden ayrılırken aklımda kalan şey yalnızca başarılı bir orkestra performansı değildi. Daha çok, müziğin hikâye anlatıcılığındaki gücü üzerine düşünüyordum. Bazen bir karakteri tanımadan önce onun müziğini tanıyoruz. Bazen bir sahneyi hatırlamadan önce melodisini hatırlıyoruz. Ve bazen bir evreni gerçekten unutulmaz yapan şey, gördüklerimizden çok duyduklarımız oluyor.
Hem göze hem kulağa hitap etmenin gücü
Star Wars Senfoni Orkestrası konseri bana bir kez daha gösterdi ki; bazı hikâyeler gözler için yazılır, bazıları ise kulaklar için. Star Wars ise her ikisini de kusursuz bir şekilde başaran nadir örneklerden biri.
Önceki yazımda da belirttiğim gibi film müzikleri harika olan diğer yapımları da izlemek için sabırsızlıkla bekliyorum. Daha önceki yazımda 20 yabancı ve 5 yerli film sıralamıştım. Bunların arasında Star Wars da vardı. Star Wars filminin gösterime girmesi güzel oldu. Şimdi sırada bu listeden bana göre Godfather, Zorba, Interstellar, Rocky 4 ve Pulp Fiction var. Türk filmlerinden de Selvi Boylum Al Yazmalım ile Hababam Sınıfı var. Piu Entertainment’ın organize ettiği klasikleşmiş filmlere senfoni orkestrasının eşlik ettiği bu harika etkinlikler serisinin devamını diliyorum.
Not: Bu yazıyı kaleme almamda bana yardımcı olan Sevgili Rengin Arzu’ya can-ı gönülden teşekkür ederim.
